محمود سامانى

63

مناسبات ايرانيان با حجاز در دوره هاى مختلف تاريخ اسلامى ( فارسى )

شد . « 1 » وى خانه‌اى نيز در مدينه و روبه‌روى مسجدالنبى در سمت غربى آن داشت كه يكى از درهاى مسجد به دليل روبه‌رو بودن با اين خانه ، به باب جعفر بن يحيى برمكى شناخته مىشد . « 2 » از اين گزارش‌ها ميزان ارتباط برمكيان با حجاز روشن مىشود . از ديگر مسائلى كه برمكيان را با حرمين مرتبط مىسازد و در عين حال ، تأمل برانگيز و قابل ترديد است ، به نقش آنان در دستگيرى امام كاظم ( ع ) مىتوان اشاره كرد . در گزارشى آمده است كه يحيى برمكى ، هديه‌اى براى محمد بن اسماعيل فرستاد . وى نسبت به عمويش ، امام كاظم ( ع ) رشك مىبرد ، يحيى مىخواست محمد از آن حضرت نزد هارون بدگويى كند . ازاين‌رو ، هنگامى كه محمد نزد هارون رفت ، گفت : گمان نمىكردم در زمين ، دو خليفه باشد تا اينكه ديدم به عمويم ، موسى بن جعفر نيز سلام به خلافت مىدهند . خليفه نيز دستور جلب امام كاظم ( ع ) را به عراق صادر كرد كه نتيجه آن ، شهادت آن حضرت بود . « 3 » برمكيان در سال 186 ه . ق به بهانه‌هاى متعدد با بىمهرى دستگاه خلافت عباسى روبه‌رو شدند ، به‌گونه‌اى كه به دستور هارون ، جعفر برمكى به قتل رسيد و يحيى و فضل زندانى شدند و اموالشان مصادره شد . « 4 » 3 . آل سهل آنان از ديگر خاندان بانفوذ ايرانى در دستگاه خلافت عباسى بودند . از ميان آل‌سهل ، فضل بن سهل و برادرش ، حسن بن سهل به دليل عهده‌دارى وزرات

--> ( 1 ) . اخبار مكه ، فاكهى ، ج 2 ، صص 207 و 234 . ( 2 ) . التحفة اللطيفة ، ج 1 ، ص 243 ؛ التعريف بتاريخ ، ص 421 . ( 3 ) . درباره علت احضار امام به عراق اقوال ديگرى نيز وجود دارد . ( 4 ) . تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 421 ؛ الوزراء و الكتاب ، صص 150 و 151 .